Klassenmanagement
Om de taakgerichte leertijd te vergroten is het belangrijk dat leraren zorgen voor goed klassenmanagement. Dit draagt bij aan een goede voortgang van de lesactiviteiten, beperkte wachttijden en zo min mogelijk afleiding voor leerlingen (Förrer & Schouten, 2009).

Enkele praktische richtlijnen die kunnen bijdragen aan goed klassenmanagement:

  • Er zijn afspraken over het binnenkomen in een les.
  • Er zijn afspraken over lopen door de klas.
  • Er zijn afspraken over opruimen en afronden.
  • Afspraken zijn voor iedereen zichtbaar in de klas.
  • Elke les verloopt volgens een vaste structuur.
  • Er is steeds een duidelijke overgang naar een andere activiteit.
  • Leerlingen weten wat ze kunnen doen wanneer ze klaar zijn.
  • Een rooster voor computergebruik en dergelijke is opgesteld en afgestemd op de structuur van de les.
  • Tijdens de les is steeds zichtbaar voor alle leerlingen hoe de planning van de les eruit ziet.
  • De leerlingen weten wanneer de leraar beschikbaar is (eventueel een stoplicht gebruiken als hulpmiddel).
  • De werkinstructie staat (ook) op het bord.
  • De leraar helpt leerlingen op een vaste plek (instructietafel).
  • Leerlingen hebben een vast maatje en een vaste plek voor samenwerkingsopdrachten.
  • Er zijn voldoende materialen  beschikbaar en leerlingen kunnen de benodigde materialen zelf pakken.
  • Er zijn afspraken over het vragen van hulp.
  • Het gebruik van een dobbelsteen of kaartje tijdens de instructie- en feedbackrondes zorgt ervoor dat de leraar snel ziet wie hulp nodig heeft en wie niet.
  • Wanneer de leraar steeds dezelfde looproute loopt en hooguit varieert in de looprichting, weten de leerlingen wanneer ze de leraar kunnen verwachten en kunnen zij daar rekening mee houden.
  • De instructie tijdens instructie- en feedbackrondes wordt kort gehouden. Wanneer behoefte is aan een langere instructie, wordt die gegeven op een ander moment op de dag of de betreffende leerling neemt deel aan de verlengde instructie tijdens een volgende les over dit onderwerp.
  • Leerlingen die zijn aangewezen op het zeer intensieve aanbod krijgen dispensatie op onderdelen (zie aanbod zeer intensief), zo kunnen ze het werk toch afkrijgen binnen de lestijd.
  • Coöperatieve werkvormen dragen bij aan een effectief gebruik van de lestijd. Met name tijdens de automatiseringsoefeningen zorgen ze ervoor dat alle leerlingen gelijktijdig actief zijn. Coöperatieve werkvormen zijn ook in te zetten tijdens de groepsinstructie, het zelfstandig werken en de zelfstandige verwerking van de lesstof in de dag- of weektaken (zie ook werkvormen en groeperingsvormen).

Voor de meeste afspraken en gebruiken binnen de klas geldt dat het bijdraagt aan de effectiviteit wanneer schoolbreed dezelfde afspraken en gebruiken gehanteerd worden. Leerlingen zijn dan gewend aan hoe het gaat en weten wat er van ze wordt verwacht. Het kost minder tijd om de leerlingen de afspraken en gebruiken aan te leren. Afstemming op leeftijdsniveau is soms wel wenselijk.