Zelfstandig werken en zelfstandig verwerken

Zelfstandig werken is een vaardigheid die aangeleerd moet worden door de leerlingen en de leraar. Voor de leerling betekent het onder andere dat ze zichzelf moeten kunnen motiveren, zelf moeten kunnen bepalen wat het leerdoel is, zelf een aanpak kunnen kiezen en zichzelf moeten kunnen beoordelen. Voor de leraar betekent het dat hij tijd nodig heeft om zich goed voor te bereiden, dat hij een gestructureerde aanpak nodig heeft en planmatig moet werken. De leraar legt vooraf uit hoe de les is opgebouwd en geeft op een klok de tijdsplanning aan. De leraar maakt daarnaast samen met de leerlingen afspraken over bijvoorbeeld hulp vragen, materiaalgebruik, en wanneer de leerling wel/niet mag lopen tijdens de les. De regels en afspraken hiervoor moeten voor iedereen duidelijk en liefst zichtbaar zijn in de klas. De inrichting van de groep is zo georganiseerd dat er duidelijke looproutes zijn. Er is een goed zichtbare klok. De pictogrammen met de dagplanning hangen zichtbaar op het bord (zie ook klassenmanagement).

Het is van groot belang dat de leerstof tijdens het zelfstandig werken waar mogelijk verdeeld wordt in (niet al te grote, maar vooral ook niet al te kleine) behapbare eenheden, in leertaken of opdrachten.

Er is een onderscheid tussen zelfstandig verwerken en zelfstandig werken.

Zelfstandig verwerken:

  • volgt direct op de instructie;
  • is een inoefening van wat net geleerd is;
  • is een activiteit waarbij alle leerlingen hetzelfde doen;
  • is een activiteit waarbij leerlingen individueel werken;
  • wordt snel gevolgd door correctie.

Zelfstandig werken:

  • hoeft geen betrekking te hebben op de zojuist geĆÆnstrueerde leerstof;
  • biedt een gedifferentieerd aanbod;
  • wordt gespreid over langere tijd: dag- of weektaken;
  • biedt ook de mogelijkheid tot samenwerken;
  • hoeft niet direct gecorrigeerd te worden.