Instructie en leeractiviteiten
Bij de instructie is het belangrijk dat schrijfopdrachten niet te open zijn. Geef duidelijk aan over welk onderwerp de tekst moet gaan, wat het doel is en voor wie de tekst is bedoeld. Geef daarbij niet te veel schrijfdoelen tegelijk en wees duidelijk over de wijze waarop het schrijfwerk wordt beoordeeld. Stimuleer de schrijfmotivatie door gevarieerde opdrachten, die betekenisvol en functioneel zijn voor de leerlingen en door aandacht voor de schrijfproducten (door voorlezen, nabespreken, et cetera). Uitgebreide instructie is van belang, daarbij gaat het om een gefaseerde aanpak. Het is belangrijk om aandacht te hebben voor:
  • oriëntatie op de schrijftaak: voor wie, met welk doel;
  • motiverende maatregelen, vooral voor leerlingen die weinig gemotiveerd zijn of ‘vast zitten’;
  • mogelijkheden om samen te werken aan een schrijfopdracht;
  • publicatie van de tekst: als boek, in de klas zichtbaar maken, in de schoolbibliotheek, et cetera.
Bij het onderdeel fictie en expressie moet het niet alleen gaan om doelgerichte maar ook om vrije schrijfactiviteiten. Bij vrije schrijfactiviteiten kunnen leerlingen hun gedachten de vrije loop laten gaan, zonder dat ze bij het schrijven aan specifieke vormkenmerken hoeven te voldoen. Deze teksten moeten wel aandacht krijgen. Reik schrijfstrategieën aan, waar nuttig en nodig (niet bij vrij schrijven).

Zorg voor stimulerende schrijfactiviteiten in de onderbouw. Bij schrijven kunnen ondersteunende activiteiten worden ingezet, zoals het maken van een woordweb, een brainstorm, een 'outline' of een schema. Ook een stappenplan kan ondersteuning bieden. Zorg ook voor vergroting van het schrijfbewustzijn. Schrijfactiviteiten kunnen goed vorm krijgen bij andere vakken en/of met inzet van ICT (bijvoobeeld het maken van een weblog of digitale krant). 

Meer informatie

Tips voor  vrije schrijfactiviteiten:

Kouwenberg, B. & Hoogeveen, M., (2007),  Denken met je vingers. Schrijven in het verhalenatelier. Leidschendam: Biblion.

Teunissen, C., Elsaëcker, W. van & Druenen, M. van (2012) Opbrengstgericht werken aan lezen en schrijven  (boek + cd-rom),  Nijmegen: Expertisecentrum Nederlands.

Informatie over het inrichten van een stimulerende schrijfomgeving.

 

Tips voor schrijfactiviteiten bij andere vakken en/of met inzet van ict.

Schrijfactiviteiten in de onderbouw: van Kleef, M. & Tomesen, M. (2002) Stimulerende lees- en schrijfactiviteiten in de onderbouw Nijmegen: Expertisecentrum Nederlands.

Ondersteunende activiteiten en schrijfstrategieën: Van Gelderen, A. (2010), Leerstoflijnen schrijven beschreven. SLO/Kohnstamm Instituut. Enschede: SLO.

Westerbeek, K., Gijsel, M., Zouw, van der, K. & Abell, O. (eindred.) (2011), Taal100, Interactief taalonderwijs op de basisschool. Utrecht: Expertisecentrum Nederlands/Sardes worden 7 fasen onderscheiden in het schrijfproces die als stappenplan kunnen dienen.

Tips voor vergroting van het schrijfbewustzijn.

Diverse informatie over leerlijnen, tips en literatuurverwijzingen zijn te vinden op de taalsite van SLO.